Sağlıklı toplumların oluşması için yeterli ve dengeli beslenme oldukça önemli bir konudur. Besinlerde bulunan vitamin ve mineralleri kapsayan diyet destekleyiciler, diğer adıyla suplemanlar, doğru kullanıldığında sağlıklı beslenme açısından bizlere büyük faydalar sağlar.

Beslenme, bireylerin ve toplumların yaşamlarını etkileyen temel bir gereksinimdir. Beslenme sorunlarının tedavisi ve önlenmesi amacıyla diyetin desteklenmesi, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yaygın olarak kullanılır. Diyetin desteklenmesi için kullanılan diyet suplemanları (destekleyicileri) vitamin, mineral, aminoasitler, posa, fitokimyasallar, otlar ve botanik ürünleri kapsar.

Supleman desteği;

Suplemantasyon yöntemleri arasında, altıncı aydan sonra bebek, çocuk ve gebelere demir, kalsiyum verilmesi; bebek ve yaşlılara D vitamini verilmesi, doğurganlık çağındaki kadınlara folik asit verilmesi ve homosistein seviyesinin desteklenmesi sayılabilir. İnsanlar suplemanları bazen hastalıklarının tedavisi için, bazen de hiçbir sorunları yokken kullanırlar. Günümüzde birçok kişi kendi kararıyla diyetlerini yeterli kılmak, daha sağlıklı olmak veya var olan hastalıklarını tedavi etmek/önlemek amacıyla supleman kullanır. Bazı suplemenların aşırı kullanımı kusma, böbrek taşı, karaciğer hasarı ve doğumsal bozukluklara neden olabileceğinden supleman kullanımına dikkat edilmesi gerekir.

Sıklıkla kullanılan bazı suplemanlar
Chronium picolinate; krom emilimini kolaylaştıran, vücutta şeker kullanımında rol oynayan, glikoz seviyesini dengeleyen bir mineraldir. Kolesterol seviyesini düşürerek "ateroskleroz"un önlenmesinde faydalıdır.

Flax seed oil; balık yağı ile aynı özellikte olan Omega-3 yağ asidinden, magnezyum, potasyum ve liften zengindir. Kolesterol seviyesini düzenleyici, kansere karşı koruyucu, menopoz sıkıntılarını hafifletici bir etkiye sahiptir.

Omega-3 yağ asidi; özellikle çocuklarda görme ve zihinsel fonksiyonların gelişimi için faydalıdır. Kanser ve kalp-damar hastalıklarına karşı koruyucu etkisi vardır. Romatizmal ağrıları azaltıcı, menopoz sıkıntılarını hafifletici etkilere sahiptir.

Dandelion; karahindiba bitkisinden elde edilir. Vitamin ve minerallerden zengin, böbrek, pankreas ve mide fonksiyonlarını düzenleyici, safra üretimini artırıcı etkisi vardır. Vücutta su depolanmasını azaltır ve sindirimi kuvvetlendirir.

Milk thistle; deve dikeni ve yabani enginardan elde edilir. Avrupa'da karaciğer toniği olarak kullanılır ve karaciğer hastalıklarında tedaviye yardımcı bir üründür. Özellikle sigara, alkol ve kemoterapi kullananlarda detoksifiyan olarak kullanılır.

Coenzyme-Q-10; hücrelerdeki enerji üretiminden sorumlu olan bir koenzimdir. Serbest radikallere karşı antioksidan olarak savaşır, E vitaminine de destek olur. E vitamini kötü kolesterol'ün (LDL) etrafında bir kalkan oluşturarak serbest radikallerin LDL'yi oksitlendirmesini önler ve kalp fonksiyonlarını düzenler.

Apple cider vinegar; birçok vitamin ve mineral açısından zengindir. Kan şekerini, bağışıklık sistemini, kalp fonksiyonlarını, kabızlık ve hemoroiti düzenleyici etkisi vardır.

Echinacea; bağışıklık sistemini ve karaciğeri güçlendirir. Ayrıca üst solunum yolu hastalılarından koruyucu, cilt yaralarını tedavi edici etkisi vardır.

Carnitine; özellikle vejetaryenlerde eksikliği görülen, kalp kası ve karaciğer hücrelerinde yağ yakıcı olarak kullanılır. Yüksek kolesterol ve trigliserit seviyesini düşürücü, kas yorgunluğunu giderici etkisi vardır. Spordan önce alınması halinde vücuttaki etkisi artar.

Karsinojenlere maruz kalma sürenizi azaltmak için diyetinizle aldığınız doğal antioksidanları ve diyet destek ürünlerini aksatmayın. Doğal antioksidanlar olan sebze ve meyvelere; özellikle brokoli, ıspanak, portakal, çilek, ahududu gibi vitamin ve mineral bakımından zengin besinlere diyetinizde bol bol yer verin. Bu besinlerin içinde bulunan bileşikler toksinlerin zararlı etkilerini nötralize ederler.

Ahududu, çilek, erik, siyah üzüm ve kiraz gibi meyveler ve bu meyvelerin kabukları, bol miktarda antioksidan içerikli renkli bileşikler ihtiva eder. Bu besinler çeşitli hastalıkların neden olduğu problemlerin oluşumunu yavaşlatabilir veya başlangıcını geciktirebilir. Bu nedenle soğan, sarımsak lahana dışındaki beyazlardan kaçının. Bol veya koyu renkli, pigment içeriği fazla olan sebze ve meyveleri çokça tüketin.

Suplemanlar hakkında bilinmesi gerekenler