Sınıf çocuk için ayrı bir mücadele ve var olma alanı... Pedagog, Psikolojik Danışman Belgin Temur, ebeveynlere "sınıf" dünyasının kapılarını açıyor.

Sınıf ortamı, çocukların sosyal yaşamda karşılaştıkları ev dışındaki ilk gerçek sosyal ilişki ortamıdır. Sosyal kurallar, bir grubun parçası olma, sosyal kabul görme gibi insana ait en temel ihtiyaçlar ilk kez sınıf ortamında karşılanır. Ayrıca çocukluğun psikolojik gelişim aşamalarının en önemlilerinden biri olan benmerkezcilikten sosyalleşmeye geçiş süreci, önce anaokulu sınıfında ardından da ilkokul sınıfında yaşanır. Çocuk kendi ihtiyaçlarını geciktirmeyi, sırasını beklemeyi, başkalarının ihtiyaçlarıyla kendi ihtiyaçları çakıştığında başkalarına da öncelik verebilmeyi bu sayede öğrenir.

Sınıf, bireyler arası iletişimin en yoğun yaşandığı ortamdır. Çocuk hem yaşıtlarıyla hem de öğretmenleriyle yani otoriteyle sosyal ilişkiler kurup geliştirmeyi öğrenir. Çocuk okulda hangi davranışlarının kabul görüp onay aldığını, hangi davranışlarının yadırganıp eleştirildiğini yaşayarak öğrenir. Yeteneklerini, faklılıklarını grup sayesinde daha fazla keşfeder. Bu sayede bireyselleşirken bir yandan da kişiliğini oluşturur. İlkokul yaşlarından itibaren grup tarafından kabul görmek önem kazanır. Bu nedenle genellikle çocuklar gruba uyum gösterirler.

Sınıfta genel yapılanma
Sınıfta otoriteyi temsil eden, sınıf kurallarını belirleyen kişi öğretmendir. Öğretmen tarafından desteklenen, sınıf içinde övülen çocuklar her zaman diğer çocuklar tarafından daha popüler görüleceklerdir. Tam tersi, öğretmen tarafından sık sık olumsuz yönleri vurgulanan çocuklarsa sınıf içinde daha az kabul gören çocuklar olacaklardır.

Sınıf içi ilişkiler
Çocuklar ilkokul çağlarında genellikle kendi cinslerinde arkadaş edinme eğilimindedirler. Benzer ilgilerinin olması bu arkadaşlıkları ettikleri bir şeydir. Bu sayede, uyarı aldıkları konularda yalnız olmadıklarını hissederler. Bazı çocuklarsa henüz grupla ilişki kurmak konusunda yeterli beceriye ve grubun parçası olmaya hazır değillerdir. Bu durumda ilgi alma ihtiyaçlarını karşılamak için, öğretmenin etrafında dolanırlar. Bu çocuklar, öğretmen kendileriyle kısa süre bile ilgilenmese kendilerini yalnız ve mutsuz hissedebilirler.

Öğretmenin sınıf içindeki rolü
Kuralı belirleyen kişinin öğretmen olması, sınıf içinde kurallar ihlal edildiğinde kontrolün de öğretmen tarafından yapılması sonucunu doğurmaktadır. Genellikle çocuklar otorite figürü yanlarındayken istendiği gibi davranır, yalnız kaldıklarındaysa kuralı bozma eğiliminde olurlar. Oysa otokontrol özelliği gelişmiş çocuklar, hem kurala uymakla ilgili sorun yaşamazlar hem de diğer çocuklarla ilişkideyken ortaya çıkan sorunlarla baş etme gücüne sahip olabilirler.

Otokontrol özelliği gelişmemiş bir sınıf ortamında çocuklar genellikle çıkan sorunlarda birbirlerini öğretmene şikayet etme eğilimindedirler. Bu nedenle çocukların kendi kendilerine sorun çözme becerisi gelişmeyebilir. Öğretmen çıkan problemler karşısında kime ne yapacağını söylemek ya da kuralı hatırlatmak yerine çocuklara bu yaşadıkları sorunla ilgili kendilerinin nasıl bir çözüm düşündüğünü sormayı tercih etmelidir.

Sınıf içi eşitlik
Öğretmenin en önemli fonksiyonu sınıf içinde eşitliği sağlamaktır. Çocukların bireyselliklerine önem veren, her birinin farklı yetenek, ilgi ve kişilik özelliği olduğunu bilen bir öğretmen, tüm çocukların eğitimden ve öğretimden eşit oranda faydalanmasını sağlayacaktır.

Kendini yalnız hissetmek
Sosyal kabul görmenin önemi düşünülürse çocukların sınıfta tercih edilmeyen çocuk konumuna düşmeleri ciddi sıkıntıların yaşanmasına neden olabilir. Bazen başarısızlık veya yetersizlik hissi çocuğun dışlanmasıyla üst üste gelebilir. Bu durumda önce çocuğun sorununun ne olduğunu belirlemek önemlidir. Aileyle ilişki kurulup benzer davranışların ve sorunların okul dışı ortamlarda da yaşanıp yaşanmadığını araştırmak önemlidir. Çünkü çocuklar bazen farklı ortamlarda farklı davranabiliriler. Bunu belirlemek, sorunun ortama bağlı olup olmadığı saptamak açısından önemlidir.