AB, perakende sektöründe etkili bir rekabet politikasının uygulanmasını savunmakta, küçük ve orta boyutlu işletmeleri cesaretlendirmek ve rekabet sürecinde koruma altına almak için düzenlemeler getirmektedir.

Perakendeci firmalar, üretici ile olan ilişkileri geliştirerek az ve sık alım, ürün bazında az depolama, ürün çeşitliliği, taşıma imkanı yaratma gibi konularda uzmanlaşarak verimliliği artırmalıdır.

Öğr. Gör. Özgür ÇENGEL - İstanbul Ticaret Üniversitesi

AB sürecindeki gelişmeler çerçevesinde perakende sektöründe rekabet günden güne artıyor. Özellikle, son yıllarda çok belirgin olarak gördüğümüz "bakkalların süper marketlere ve hipermarketlere dönüşümü" de artık perakende sektörünün çok hızlı bir şekilde standartları yükselttiğinin önemli bir göstergesidir.

Avrupa perakende sektörünü incelediğimizde son 20-30 yılda dağıtım kanallarında hipermarketler, zincir marketler gibi büyük perakendecileri görmekteyiz. Bu olgu, esasen ülkemizde de değişen bir perakendeci kültürünü beraberinde getiriyor, çünkü toplumumuzda istek ve ihtiyaçlar değişiyor, perakende satış noktası ve aracı yapıları da değişim gösteriyor. Buna ek olarak ülkemizde harcanabilir gelirin artması ve ithal tüketim mallarının piyasaya girmesi "küreselleşme" boyutunda birçok uluslararası perakende firmasının da dikkatini çekmiş ve uluslararası firmalar da Türk pazarına girmeye başlamıştır. Ülkemizde 60 milyar dolarlık bir pazar olan perakendeci pazarının %60'ını gıda, geri kalanını gıda dışı tüketim oluşturuyor.

Standartlar Yükseliyor

Perakendeci pazarı temel ihtiyaçları karşılayan bir pazardır ve her zaman da gelişim gösterecektir. Fakat, artık standartlar yükseliyor, uluslararası firmalar rekabetten pay almaya çalışıyor ve firmalar artık tüketicilere " biz diğer firmalardan farklıyız" mesajını vermek zorundalar. Bu imaj da hizmet sektöründe şüphesiz hizmet kalitesini artırarak olacaktır. Perakendeci firmalar, üretici ile olan ilişkileri geliştirerek az ve sık alım, ürün bazında az depolama, ürün çeşitliliği, taşıma imkanı yaratma gibi konularda uzmanlaşarak verimliliği artırmalıdır.

AB, perakende sektöründe etkili bir rekabet politikasının uygulanmasını savunmakta, küçük ve orta boyutlu işletmeleri cesaretlendirmek ve rekabet sürecinde koruma altına almak için düzenlemeler getirmektedir.

Ülkemizde yürürlüğe giren yeni yasada ise tüketici haklarının korunması için önlemler alınmıştır. Geleneksel perakendecilerin bazı ürünler üzerinde uzmanlaşmaları önerilmektedir. Organize perakendecilikle ilgili sivil toplum örgütlerinin tek çatı altında toplanması ve sektörü temsil edecek bir genel müdürlüğün kurulması hedeflenmiştir. Özellikle madde 11'de belirtilen özel markaların cironun %20'sini geçemeyeceği maddesi perakendeciler tarafından büyük tepki almıştır.

Bunun yanında bu düzenlemenin öncelikle KOBİ'lere destek olunması amacıyla yapılması hükümetin fiyat anlayışına müdahaleci bir tavır sergilemesi sebebiyle karşı çıkılmaktadır ve uzun vadede KOBİ 'lerin bundan büyük zarar görmesi beklenmektedir.

Aynı zamanda büyük perakendecilerin şehir dışında konumlandırılması konusu da belirsizliğini sürdürmektedir. Birçok ülkede başarı ile uygulanan yeni perakende yasaları genel ekonomik istikrar olduğu sürece başarılı olmaktadır. Yeni yasanın başarı ile uygulanması için de genel ekonomik istikrar şarttır.