Bembeyaz karın üzerinde özgürce süzülmek… Kış mevsiminde heyecanlı ve keyifli bir tatil, son yıllarda ülkemizde de oldukça popüler hale gelen kayak ve snowboard ile mümkün.

Kayak sporu
Tarihteki yerini önceleri bir ulaşım aracı olarak alan kayak, günümüzde özellikle kuzey bölgelerde çokça rağbet edilen bir kış sporu. 1866 yılında düzenlenen ilk kayak yarışmalarıyla bu heyecanlı doğa sporu giderek daha popüler hale geldi. Ülkemizde kayak sporunun modern anlamda tanınmasıysa, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 1915'te askeri amaçla kurmuş olduğu kayak birlikleri aracılığıyla gerçekleşti.

Kayak sporu, Alp ve Kuzey disiplini olmak üzere iki temel disipline dayalı. Kuzey disiplini kayak branşları arasında en eski olanıdır. Kullanılan malzemelerin özelliğinden kaynaklanan bir farklılığı vardır. Kuzey disiplini kayaklarının bağlamaları, kayakla sadece ayakkabının ön tarafından kayağa sabitlenir. Alp disiplini ise adını bu branşın geliştiği Avrupa'nın Alp Dağlar'ından almıştır. Dik yamaçlarda ve çok karlı tepelerde kayak yapan usta kayakçılar, Alp disipliniyle dünyaya meydan okumuştur.

Kayak eğitimi
Sağlığı elveren herkes, profesyonel bir kayak hocasından ders aldıktan sonra bu heyecan verici sporun tadını çıkarabiliyor. Bir kişinin tek başına güvenli bir şekilde kayması içinse günlük dört saatten oluşan bir haftalık eğitim programı alması şart. Böylece doğa sporu tutkunları, yedinci günün sonunda, temel paralel kayma ola-rak tanımlanan teknikle kayacak hale gelebiliyor. Kayak sporunun öğrenilme süresi kişiden kişiye değişebiliyor. Bunda kişilerin evvelden yaptıkları sporların da etkisi büyük. Kayak dersinin ilk safhasında kayak malzemeleri ve bu malzemeleri takıp-çıkarmayla ilgili genel bilgi veriliyor. Kayaklar ayağa takıldıktan sonra düz bir alanda yürüyüş egzersizleri yapılıyor. Sonra yamaca yan tırmanma gösteriliyor. "Tekme dönüşü" denilen dönüş ve kısa bir mesafeyi düz kaymaysa bundan sonraki aşamalar. Ardından kar sapanı yaparak durma ve kar sapanı dönüşü öğretiliyor. Daha sonra sırasıyla; yamaç kayma, yan kayma, basit dönüş, çukur - tümsek geçişi, adım dönüşü, paten adımı, dağa dönüş ve temel paralel kayma teknikleri veriliyor ve slalom kaymaya kadar geliniyor.

Türkiye'de kayak merkezleri
Bursa/Uludağ
Dağdaki pistlerin toplam uzunluğu 20 km'yi bulur. Normal kış koşullarında kar yüksekliği 3 metreye kadar çıkar. Alp ve Kuzey disiplinine elverişlidir. Uludağ'da kayak, big foot, buz pateni, kar motosikleti aktiviteleri de yapılabilir. En uygun sezon aralık-nisan ayları arasındadır.

Bolu/Kartalkaya
Kayak alanı 1850-2200 metre yükseklik kuşağı üzerinde yer alır. Alp kayağı, kayaklı koşu (cross-country) ve tur kayağı için çok uygun koşullara sahiptir. Toplam 11 mekanik tesiste saatte 6000 kişi taşıma kapasitesine sahiptir. 12 adet pistte toplam uzunluk 20 km'dir. En uygun sezon aralık-mart ayları arasındadır.

Kastamonu/Ilgaz
Kayak pistleri 1800-2000 metre yükseklikleri arasındadır. Sezon içinde kar kalınlığı 50-200 cm'dir. 700 metre uzunluğundaki telesiyej tesisi 700 kişi/saat kapasitededir. Kayak sezonu kasım ayında başlayıp nisan ayına kadar sürer.

Kayseri/Erciyes
Kayak merkezi dağın kuzey yamaçlarında yer alan Tekir Yaylası üzerindedir. Erciyes Dağı'nın doğu ve kuzey yamaçlarında bulunan kayak alanları 2200-3100 metre yükseklikleri arasındadır. Kayak merkezinde toplam üç adet mekanik tesis mevcuttur. Kayak için en uygun zaman 20 Kasım-20 Nisan tarihleri arasıdır.

Erzurum/Palandöken
Palandöken Kayak Merkezi'ndeki pistler dünyanın en uzun ve dik kayak pistleri arasında yer alır. Başlangıç yeriyle varış noktası arasındaki yükseklik farkı 1000 metredir. Slalom ve büyük slalom yarışmaları için 2 adet tescilli pisti (Ejder ve Kapıkaya) bulunmaktadır. Aralık-mayıs arasındaki dönem, kayak etkinlikleri için en uygun sezondur.

Snowboard
Kış aylarının adrenalin dolu spor dalı snowboard, yaklaşık 25 yıllık bir geçmişe sahip. Disiplin olarak dalga sörfü, kaykay gibi zorlu sporlara benzeyen ve kayak sporuna göre kişiye daha fazla hareket serbestliği sağlayan snowboard, 1970'li yılların sonuna doğru bugünkü şeklini aldı. Snowboard, ülkemizde 1993-1994 yılları arasında yapılmaya başlansa da günümüzdeki popülerliğini 4-5 sene sonrasında kazandı. Snowboard'da temel olarak bir board, board'a sabitlenmiş bağlamalar ve bu bağlamalara takılıp çıkarılan botlar kullanılıyor.

Snowboard stilleri
Snowboard'un şov ağırlıklı kısmını oluşturan freestyle, farklı şekillerde hazırlanmış rampalarla tehlikeli hareketleri içeren bir stil. Bu stilde kullanılan board'un en ve boy ölçüleri, genellikle önerilen ölçülerden biraz daha kısadır. Bir diğer snowboard şekli olan freeride, kendi içinde hem hız, hem de şov stillerini barındırır. Pist dışında ve bol karlı sahada kayılması tercih edilir. Freeride board; freestyle board'a göre daha geniş ve uzundur. Bu özellikler bol karda board'un batmasını engeller. Freestyle'daki gibi yumuşak box tercih edilir. Snowboard'un üçüncü stili speed, gerek kayma teknikleri gerekse board'un özellikleri bakımından diğer iki stile göre oldukça farklıdır. Board diğer stillerden oldukça farklıdır ve esnekliği daha azdır. Bağlamalar kayak bağlamaları gibidir ve kayarken sert bot kullanılmalıdır.

Türkiye'de snowboard merkezleri
Türkiye'nin başlıca kayak merkezlerinden Uludağ, Kartalkaya, Palandöken, Saklıkent ve Ilgaz snowboard'a en uygun alanlar arasındadır. Rampalarda, ağaçların arasında ve bol karda kaymak isteyenler için Kartalkaya iyi bir tercihtir. Pistleri kısa olmasına rağmen, uçurumu andıran son derece dik yamaçları bulunan Ilgaz kayak merkezi de snowboard'a uygun mekanlar arasında yer alır.

Kış sporları yaparken dikkat edilmesi gerekenler
Kayak ve snowboard gibi heyecan dolu kış sporlarını yaparken dikkat edilmesi gereken pek çok önemli noktadan biri; vücudun su kaybettiğini fark etmektir. Bu tip sporlar soğuk havada yapıldığından, genellikle kalın giyinilir ve hareket halindeyken farkında olmadan çok terlenir. Kış sporları yapan bir kişi, gün boyunca su ihtiyacını mutlaka karşılamalıdır. Aksi halde vücut ısısı yükselir; halsizlik ve baş dönmesi gibi belirtiler görülür. Bu tür durumlarda önlem alınmazsa ciddi sorunlarla karşılaşılabilir.

Snowboard ve kayak yapılan mekanlar genelde dağlık alanlar olduğundan buralarda oksijen miktarı azdır. Dolayısıyla bu tür sporları yaparken, kişi kendini çok yormamalı ve fazla efor sarf etmemelidir. Kayak ve snowboard yapılırken alkol almak, bir başka tehlikenin habercisi olabilir. Ayrıca spor yaparken giyilen botlar çok sıkı bağlanmamalıdır. Zira sıkı bağlanan botlar kan dolaşımını engellediği için ayakların üşümesine ve ileride donmasına neden olabilir. Tüm bunların dışında piste çıkarken bütün ekipmanların tam ve hasarsız olması, olası kazaları önlemek adına önemlidir.